Showing posts with label თვალი. Show all posts
Showing posts with label თვალი. Show all posts

Wednesday, December 4, 2013

ახალშობილი. 2 ნაწილი



თმა, თავის ფორმა.
ახალშობილის თავის ფორმა ამოზნექილია და ეს სავსებით ნორმალურია. ეს ამოზნექილობა საშიში არ არის და გასდის რამოდენიმე კვირაში ყოველგვარი მკურნალობის გარეშე.   არ შეიძლება თავზე ძლიერად ხელის მოკიდება ან დაწოლა.

ახალშობილის თავი თავიდან არასწორი ფორმისაა. რამოდენიმე თვეში კი სწორ ფორმაში დგება.  საბოლოო თავის ფორმას  ბავშვი 1 წლის ასაკში ღებულობს.  არ აქვს მნიშვნელობა თუ როგორი დეფორმირებული ჰქონდა თავი  ორსულობის დროს.  დაბადიბიდან პირველ დღეებში შეიძლება ბავშვს არ ჰქონდეს თავის სწორი ფომა რადგან ძილის დროს ის მხოლოდ ერთ გვერდზე ატრიალებს თავს. არ შეიძლება თავი სპეციალურად სხვა მხარეს მოვუბრუნოთ. ის მაინც იგივე მხარეს მოაბრუნებს. თუ ბავშვს ხშირად გაიყვანთ ჰაერზე და მზეზე, თუ ბავშვი სწორად ვითარდება, მაშინ თავის ფორმა სწორად  ჩამოყალიბდება.

ბავშვი ისე უნდა შევმოსოთ, რომ მისი მოძრაობა არ შეიზღუდოს. არ უნდა გავკოჭოთ ისე, რომ ვერ ამოძრაოს სხეულის ნაწილები თავისუფლად. მიეცით ბავშვს საშუალება აქნიოს ხელები და ფეხები ისე, როგორც მას სურს.

ზოგიერთი დედა განაწყენებულია, რომ მისი შვილი უთმო იბადება.

როდის ამოუვა თმა? – შემდეგ თვეებში, ან შეიძლება წლის ბოლოსაც.

რა უნდა გავაკეთოთ რომ სწრაფად ამოუვიდეს თმა?  – არაფერი.

ზოგ დედას კი აშინებს ის ფაქტი, რომ თმიან ბავშვს ეწყება თმის ცვენა.  გადის კვირები ახალი თმა კი არ ამოდის. ნუ ინერვიულებთ ახალი თმა ამოვა.

რა ფერისაა თმა?  ბავშვებს ხშირად ეცვლებათ თმის ფერი. შეიძლება ბავშვი დაიბადოს მუქი თმის ფერით და ცოტა რომ წამოიზრდება გაუღიავდეს, შემდეგ კი ისევ გაუმუქდეს. პირიქითაც ხდება. ბავშვი იბადება ქერა თმით შემდეგ კი უმუქდება.

ახალშობილის გრძნობათა ორგანოები

გრძნობათა ორგანოები დაბადებამდეც ფუნქციონირებს, მაგრამ სრულყოფილად არა.

თვალები.

დაბადებიდან პირველ საათებში ბავშვის თვალები არ მოძრაობს. რამოდენიმე საათში ისინი იწყებს მოძრაობას, მაგრამ ბავშვი ვერ ხედავს. სინათლე ხელს უშლის და აღიზიანებს მას. ამიტომ ის მოუსვენარი ხდება.  ამიტომ ოთახი, სადაც ახალშობილი იმყოფება, არ უნდა იყოს ძალზედ ნათელი.

ახალშობილებს აქვთ ლურჯი თვალები. შემდეგი 2 წლის განმავლობაში ბავშვს ეცვლება თვალის ფერი და ხდება ან ყავისფერი ან უფრო მუქი. მაგრამ არ დაუბრუნდება ლურჯ ფერს. დაბადებისთანავე ექიმი ბავშვს თვალებში აწვეთებს წამალს. ეს აუცილებელია, რათა თავიდან აიცილოს ახალშობილმა ინფექციები, მიღებული მშბიარობის დროს გამოვლილი  გზებისგან.

ბავშვს რამოდენიმე დღის განავლობაში თვალის კუთხეებში უჩნდება გამონადენი. ის უნდა მოვწმინდოთ სტერილური ტამპონებით.  რამოდენიმე დღეში შეუწყდება ბავშვს თვალიდან გამონადენი. თუ არ შეუწყდა რამოდენიმე დღეში , თუ თვალთან რაიმე სიწითლე შენიშნეთ, მიმართეთ ექიმს.

ყურები.

 ახალშობილს უკვე უფუნქიონირებს სმენის ორგანო. პირველ დღეებში ის ყურადღებას არ აქცევს ტელეფონის ზარს, ხმადაბალ ლაპარაკს. თუ კარს მოვაჯახუნებთ, ან ტაშს შემოვკრავთ, იგი შეცბება.  ზოგჯერ ბავშვი ხმაურზე ტირილით რეაგირებს. ამიტომ იგი უნდა მოვარიდოთ ხმაურს და ხმამაღალ ხმებს.

ბავშვი იბადება ჩამოყალიბებული ყურის ფორმებით. თუმცა შეიძლება ახალშბილს ყურის ნიჟარა ჰქონდეს წაწვეტებული  ან ცალი ყური  გაბრტყელებული ჰქონდეს  იმ მხარეს, რომელ მხარეზეც უდევს თავი ძილის დროს.  არ სჭირდება თქვენი ჩარვა ასეთ შემთხვევაში. ყური თავისით ჩამოყალიბდება სწორ ფორმად.

გემოს შეგრძნება.

ახალშობის აქვს გემოს შეგრძნების უნარი. მაგალითად თუ ბავშვი უშაქრო ჩაიზე უარს იტყვის, ახალშობილი პირველ კვირაში შეიშმუშნება თუ მას მარილიან ან ძალიან ცხლ საკვებს მივცემთ.


Wednesday, December 14, 2011

კლინიკა "ბილი" ნაწილი 6. ლექსო.

ლექსო იჯდა თავის ოთახში და ხატავდა რაღაცას. ხატავდა, მერე ჯღაბნიდა და ხევდა ფურცლებს.
ასე უამრავი დახეული ფურცლები ეყარა ძირს. ოთახის კედლებიც მოხატული ჰქონდა.
ყვითელ კედლებზე დახატული იყო ხეები, რომლებსაც უალამაზესი ტოტები ჰქონდა და ისინი სრულიად ახალ ნახატს ქმნიდნენ.
ლექსოს ერთი ნახატი რამოდენიმე ნახატს შეიცავდა. ზოგი რას ხედავდა, ზოგი რას.
დიახ, ლექსო არ შემდგარი მხატვარი გახლდათ.
ხატვა მისთვის იმხელა განტვირთვის საშუალება იყო, რომ ბევრ თერაპიის კურსს აჯობებდა.
ერთხელ პირადი ექიმი შევიდა ლექსოს ოთახში, როცა ყველა ერთად სადილობდა. ოთახში არავინ იყო. უჯრები გამოალაგა. ქურდივით ეძებდა ალმასს. და აი იპოვა, ბოლო უჯრაში, დიდ საქაღალდეში ჩადებული. ეს ალმასი ლექსოს ერთ-ერთი ნახატი იყო.
ექიმი ჩამოჯდა პაციენტის საწოლზე და უყურებდა ნახატს. ყოველ დეტალს კარგად აკვირდებოდა.  ნახატის არსის შეცნობა პაციენტის მკურნალობის მეთოდს წაეხმარებოდა. არ უნდოდა ლექსოს შემოესწრო, მარა ისე გაიტაცა ნახატმა, თვალს არ აშორებდა და დროის შეგრძნება დაკარგა.
რა ეხატა?
ნახატზე გამოსახული იყო დიდი კლდე, რომლის ნაპირზეც იდგა ახალგაზრდა მამაკაცი. კლდის პირის ქვეშ კი ხრამი იყო, უშველებელი ხრამი სიკვდილისა. ხრამი, რომელიც ბევრ სასაფლაოს მოიცავდა.
რამდენი ადამიანი შეუჭამია ამ ხრამს...
რამდენის სისხლი დაულევია...
რამდენის ცრემლიანი თვალები უნახავს...
რამდენის სასოწარკვეთილი მზერა...
რამდენი გული უნახავს გატეხილი...
 მოხუცი იყო ხრამი და უყურებდა ცხოვრების ყველა საშინელ მონაკვეთს. ყოველ დღე, ახალ-ახალი პიროვნებები მოდიოდნენ მასთან. ჩერდებოდნენ, რამდენიმე წუთის შემდეგ კი, მას მიანდობდნენ თავიანთ თავს, სიცოცხლეს...
ხრამს უნახავს სუსტი ადამიანებიც, ჭკვიანებიც.
უხაროდა როცა მასთან მოსული ადამიანი ფიქრის შემდეგ უკან ბრუნდებოდა.
როცა იდგა ადამიანი, ფიქრობდა, ეკეტებოდა, სურვილი მოუვლიდა, ვეღარ აზროვნებდა და ამ დროს ეს ძაფი წყდებოდა და ან ხტებოდა, ან უკან იხევდა.
უნახავს ბევრი ისეთიც, რომელიც დროზე მიმხვდარა, რომ სისულელეს აკეთებს და სრულიად საღი გონებით დაბრუნებულან უკან.
უნახავს, თუ როგორ გადაარჩინა ერთმა ადამიანმა მეორე. კლდის პირას მისული გოგონა, როგორ გამოაცალა ბიჭმა ხრამის ხახას.
ბევრი რამ ენახა ხრამს.
ნახატში ეს ყველაფერი ასახული იყო. ისე დაეხატა ლექსოს ხრამი, რომ ამ ყველაფერზე ნახატი ყვებოდა.
კიდეზე იდგა ახალგაზრდა ვაჟი. თითები გადაეჯვარედინებინა. ისეთი ლამაზი თითები ჰქონდა, როგორიც ლექსოს. ექიმის თითებს ეძახის ზოგი. მთელი მომხიბლელობა ამ ნახატის,  ვაჟის გამომეტყველებაში იყო. მშვიდი სახე ჰქონდა, თუმცა იმდენ რამეს ამბობდა ეს სახე, მთელი მისი ცხოვრება სახეზე ეწერა.
ფეხები შორი შორს დაედგა, ფართო ჯინსი ეცვა, ბათინკები, რომელზეც ზონრები შეხსნოდა, თხელი მაისური,  რომელსაც ქარი უკან ქაჩავდა და შემოხევას ცდილობდა. თმა გაჩეჩვოდა და ხელები გაეშალა ძირს ჩამოშვებული ფრთებივით.
სახე საუცხოოდ მეტყველი ჰქონდა. გამოხატავდა ბევრ ემოციას. ასევე ერთმანეთის გამომრიცხავ გრძნობებს აღგიძრავდათ.
თვალებში შიში და სიმტკიცე ერთად გამოსჭვიოდა. რომ ჩაგხედათ მათში, წაგიყვანდათ შორს. ასეთ თვალებს ბევრი ვერ უყურებს. ალბათ ეშინიათ არ წაიყვანოს ისეთ ადგილას, საიდანაც უკან დაბრუნება გაუჭირდებათ. ხო, დიდი გამბედაობა უნდა რომ ჩახედო ასეთ თვალებს. მათში წაიკითხავდით ყველაფერს.
სასოწარკვეთა ყვიროდა მისი ქუთუთოებიდან და საშველად იხმობდა ვიღაცას.
ამ სამყაროში დაკარგულ ბავშვს გავდა ნახატზე გამოსახული ადამიანი. წამწამებზე წვეთები ჯერ კიდევ შერჩენოდა. წვიმდა მის თვალებზე. მისი თვალებიდანაც წვიმდა.
ის იყო ადამიანი, რომელსაც მეგობრები არ ჰყავდა.
ადამიანი, რომელსაც ფორმალური მშობლები ჰყავდა.
 ადამიანი, რომელიც სამყაროს გარეთ არსებობდა. სამყაროში, სადაც არ არსებობდნენ ადამიანები და მხოლოდ მისი ნახატებიდან გადმოსული პერსონაჯები დაიარებოდნენ.  ბიჭი მათ საკუთარ თავზე კარგად იცნობდა და მათთან ურთიერთობის სურვილი არ ჰქონდა. პერსონაჟები, რომლის თითოეულ მათგანში მისი ნაწილი იმალებოდა, ნაწილი, რომელსაც ვერ იტანდა. ამის გამო არ ეკარებოდა არც ერთ მათგანს.
მისი სამყარო ფეხმძიმედ იყო, საიდანაც ყოველ დღე ახალ ახალი პერსონაჟები იჩეკებოდნენ. ახალ-ახალი ნაკლებით, ახალი დაავადებებით. კეთროვანები გეგონებოდათ, ისე ერიდებოდა მას კლდის კიდეზე მდგარი მამაკაცი.
იდგა იგი და იცოდა რა ადვილი იყო ერთ ნაბიჯში ყველაფერი დაემთავრებინა. გარდაიცვლებოდა ორსული სამყარო, მოკვდებოდნენ მისივე შექმნილი პერსონაჟები, სამუდამოდ დაიძინებდნენ მისი თვალები, შეაშრებოდა წვეთები წამწამებზე, დახუჭავდა თვალებს და არასოდეს, აღარასოდეს გაახელდა, რათა არ ენახა სამყარო, რომელშიც ფორმალურად იყო ჩაწერილი. სამყარო, რომელშიც შეცდომით მოხვდა.
ტვინი გაეყინა და თვალებით აზროვნებდა. თვალის გუგები სკლერას ზნიქავდა და მიიწევდა სიღრმეში. სუიციდის სურვილი იხმობდა იქ.
რა მრავალმნიშვნელოვანი სიტყვაა "იქ".
გადახტეს თუ არა? აი ეს კითხვა აისახებოდა მის სახეზე. ტუჩები გაფითრებოდა და გაშრობოდა. თითების შეხება რომ შეგძლებოდათ, ნახავდით რა ცივი იყო.
იდგა და თვალებით ზომავდა რა ექნა. გადაწყვეტილების არჩევის ზღვარზე იყო ნახატი დახატული.
 ექიმი ფიქრობდა და ვერ მიმხვდარიყო რას გადაწყვეტდა ნახატი ბიჭი. ყველაფერს ნათლად ხედავდა ექიმი ნახატზე. ბიჭის ფიქრებსაც კი. აი გადაწყვეტილებას კი  როგორს მიიღებდა კლდის პირზე მდგარი ვაჟი, ვერ მიმხვდარიყო.
ნახატს მეორე ნაწილიც უნდა ჰქონოდა. მეორე ნაწილი, რომელშიც უკვე გადაწყვეტილი ჰქონდა რას გააკეთებდა. მეორეში უკვე ნამოქმედარის შედეგი იქნებოდა. შედეგი, რომელიც არავინ იცოდა ნახატის ავტორის გარდა. ვერც მიხვდებოდით ვარაუდით, რადგან არავინ იცოდა რაზე ფიქრობდა ლექსო, რას გადაწყვეტდა იგი.
ნახატზე ხომ თვით ავტორი იყო გამოსახური არჩევaნის ზღვარზე.